De weg naar een ILT audit

In Juni 2026 heeft waterschap Vallei en Veluwe mij ingeschakeld om orde op zaken te stellen wat betreft het dronebeleid binnen waterschap Vallei en Veluwe. Drone operaties moesten veiliger worden uitgevoerd conform de geldende regelgeving en de werkafspraken zoals beschreven in het operationele handboek. Niet wetende dat we later dat jaar een audit zouden krijgen.

Wat heb ik gedaan?

In totaal ben ik ruim 5 maanden bezig geweest met het opzetten van drone operaties binnen waterschap Vallei en Veluwe. Zowel operaties in de open als de specifieke categorie moesten geprofessionaliseerd worden. Hieronder worden de belangrijkste werkzaamheden kort onder elkaar gezet.

Operationeel handboek opgesteld

Alhoewel Vallei en Veluwe al in het bezit was van een operationeel handboek voor de specifieke categorie, ontbraken er nog duidelijke werkafspraken voor piloten die enkel in de open categorie vliegen. Om een uniforme werkwijze te borgen en afspraken duidelijk vast te leggen is een operationeel handboek opgesteld voor de open categorie.

Trainingen gegeven

Zowel voor open als specific dronepiloten zijn meerdere trainingen voorbereid en gegeven. Deze sluiten een-op-een aan op het operationele handboek, het werkgebied en het type drone operaties van het waterschap.

De training van de open categorie ligt in lijn met het handboek van de open categorie. De training van de specifieke categorie ligt in lijn met het handboek van de specifieke categorie. Nieuwe piloten doorgaan altijd dezelfde trainingsprocedure:

  1. Onboardingstraing
  2. Evaluatietraining
  3. Recurrent (terugkerende) training

Alle trainingsdocumenten, waaronder evaluaties, vluchtsimulaties en TTX-sessies worden geregistreerd en opgeslagen in het vluchtadministratiesysteem.

DPIA opgesteld

Een belangrijk onderdeel van drone operaties binnen een overheidsinstantie is privacy. Als grote organisatie ben je verplicht om een DPIA op te stellen met daarin duidelijke privacy-afspraken.

Gepaste privacy-maatregelen worden genomen en behandeld tijdens trainingen. Een goede afstemming met de afdeling communicatie maakt transparant dronegebruik mogelijk, zodat ook omwonenden op de hoogte zijn.

Administratie op orde gebracht

Een van de belangrijkste onderdelen van professionele drone operaties is het bijhouden van de administratie. Het bijhouden van verzekeringen en onderhoud is pas het begin. Binnen een organisatie vliegen meerdere dronepiloten met meerdere drones.

Voor het beheer van zo’n dronevloot moeten alle documenten goed worden bijgehouden. Ik had het net al over trainingsdocumenten, maar ook vluchtregistraties, vluchtplannen, vliegbewijzen, endorsements, drones en overige materialen en documenten moeten geregistreerd zijn.

Compliance check

Aan welke procedures een organisatie in de specifieke categorie moet voldoen, hangt grotendeels af van het operationele handboek. De inhoud van dit handboek is dan ook leidend om compliant te blijven.

De dagelijkse droneoperaties van Waterschap Vallei en Veluwe voldoen nu aantoonbaar aan de eisen uit het operationele handboek. Dit is niet alleen bereikt door trainingen te verzorgen en de administratie op orde te brengen, maar ook door:

  • Ontbrekend materiaal aan te schaffen
  • Aanvullende documenten en procedures op te stellen
  • Het privilege Vitale Infrastructuur (Vit. Infra.) toe te voegen aan het operationele handboek

Het verloop van de ILT audit

Enkele maanden na mijn start bij het waterschap kregen we een uitnodiging voor een audit van de ILT. Voorafgaand kregen we een globaal tijdschema opgestuurd. Uiteindelijk duurde onze audit 4 uur, oftewel sneller dan gebruikelijk.

TijdOnderwerp
10:00Start audit met introductie en toelichting.
10:15Algemeen gesprek, huidige situatie en toekomst.
10:45Veiligheid
12:00Lunch
12:45Vluchtoperaties
13:45Training
14:30Onderhoud
15:00Evaluatie audit en voorbereiding terugkoppeling
15:15Terugkoppeling van constateringen
15:30Einde audit

Het begon met een algemene introductiegesprek waarin we de huidige drone situatie binnen het waterschap bespraken. Verder is gesproken over wat onze ambities zijn in de toekomst. Dit doet de ILT om een beter beeld te krijgen van de organisaties, maar ook om zelf een beter beeld te krijgen van operators waar de ILT toezicht op houdt.

Vervolgens werd mij gevraagd wat veiligheid voor ons betekent en of ik kon uitleggen hoe onze vluchtvoorbereiding er stap voor stap uitziet. Daarna volgde een bespreking van een operationeel vluchtplan dat was opgesteld voor een uitgevoerde dronevlucht.

Al snel werd mij gevraagd om een van de drones erbij te pakken. Zij controleerde de drone op de fysiek staat en of het exploitatienummer fysiek aanwezig was op het toestel. Ook was het belangrijk dat de remoteID digitaal was toegevoegd aan de drone.

Een ander groot onderdeel van de audit zijn trainingen. De ILT is hierbij vooral benieuwd naar hoe trainingen worden georganiseerd en wat er besproken wordt.

Tot slot neemt de auditor de tijd om de audit kort te evalueren, waarna je een debriefing krijgt. De belangrijkste resultaten worden dus op de dag zelf bekendgemaakt. De uitgebreide evaluatie wordt binnen 2 weken naar je opgestuurd.

Resultaat van de audit

Het resultaat was positief en de auditor was enthousiast.

  • 0 Bevindingen
  • 0 Verbeterafspraken

Iets wat ze in haar twee jaar tijd als auditor nog nooit had meegemaakt.

Tips voor een audit

Krijg je als drone operator ook een audit van de ILT, dan is de juiste voorbereiding cruciaal. Hieronder deel ik mijn ervaringen en tips.

Enkel specifieke categorie

Over de open categorie heeft de ILT weinig te zeggen tijdens een audit. Focus dus enkel op vluchten binnen de specifieke categorie.

Veiligheid is een voortdurend proces

Wanneer de ILT jou vraagt wat veiligheid voor de organisatie betekent, dan is het belangrijk om aan te geven dat veiligheid een continu proces is. Dit stopt niet zodra je in het bezit bent van een handboek.

Veiligheid is iets wat je moet borgen. Een operationeel handboek blijf je dus bijwerken en trainingen veranderen. Zo houd je operaties veilig in een wereld die telkens verandert.

Houd administratie bij

Het is cruciaal om je administratie bij te houden. Dit gaat niet alleen om verzekerings- of onderhoudsdocumenten. Met deze lijst kom je een heel eind:

  1. Trainingsdocumenten
  2. Vluchtlogs
  3. Vluchtplannen
  4. Vliegbewijzen
  5. Checklists
  6. Vergunningen
  7. Ontheffingen
  8. Currencies
  9. Voorvallen
  10. Onderhoudsdocumenten
  11. Verzekeringsdocumenten
  12. DPIA’s
  13. Overige documenten

Het is met name belangrijk dat je weet wanneer er wat moet gebeuren. Door je administratiesysteem op orde te hebben kan de auditor controleren of je overzicht houdt. Dit laat zien dat je weet wanneer iemand training nodig heeft, wanneer materiaal aan onderhoud toe is en of voorvallen zich hebben voorgedaan.

Hoe meer je kan aantonen, hoe beter. Bij Waterschap Vallei en Veluwe heb ik veel tijd besteedt aan het opstellen van trainingen en alle evaluaties hiervan geregistreerd. Hier was de auditor erg blij mee, omdat je kan aantonen dat de training heeft plaatsgevonden.

Laat het zien

Je kan veel vertellen tijdens een audit, maar de audit wil graag dat je het laat zien. De auditor heeft dan ook meerdere malen gedurende de audit gevraagd of ik het document in kwestie erbij kon pakken. Er werd zelfs gevraagd of ik specifieke onderdelen in trainingen en checklists kon laten zien.

Bereid een goed vluchtplan voor

Van te voren is het belangrijk om een vluchtplan voor te bereiden die je daadwerkelijk hebt uitgevoerd. Zorg dat dit vluchtplan is ingevuld conform je operationele handboek. Dit betekent onder andere dat je de juiste GRB-berekening hebt ingesteld, de risicoanalysetabel compleet is en de belangrijkste documenten (zoals het ERP) zijn toegevoegd aan het vluchtplan.

Stel vragen als je die hebt

Wees niet bang om vragen te stellen aan de auditor. Je hoeft niet alles te weten. Ook ik heb tijdens de audit moeilijke vragen gesteld en aangegeven waar ik tegenaanloop. Dit is geen probleem en laat juist zien dat je er serieus mee bezig bent.

Wat brengt de toekomst?

De audit heeft waterschap Vallei en Veluwe de bevestiging gegeven dat we de juiste richting op gaan. Dit betekent dat ze nu compliant zijn en ik samen met het waterschap kan focussen op waar drones in eerste instantie voor zijn bedoeld: het verkrijgen van waardevolle inzichten.

Alhoewel drones nu veilig en conform de geldende wetgeving worden ingezet, kunnen we nog grote stappen maken door drones slimmer te gebruiken. Door gestructureerde inzet en geavanceerde data-analyses kunnen veel meer afdelingen binnen het waterschap profiteren.

Scroll naar boven