Rc auto's offroad race bij elkaar

Alles over gloeiplugs voor een nitro motor, welke nodig?

Gloeiplugs zijn een essentieel en klein onderdeel bij het gebruiken van nitro voertuigen. Toch zijn ze voor veel van deze gebruikers een mysterie. Hoe en waarom werken ze? Na het lezen van dit artikel weet je alles wat je moet weten over een gloeiplug. Ik richt me in dit artikel voornamelijk op RC auto’s.

Wat is een gloeiplug starter en wat doet het? Een gloeibougie motor of gloeimotor (is hetzelfde) is een kleine verbrandingsmotor die doorgaans wordt gebruikt voor modelvliegtuigen, modelauto’s en soortgelijke toepassingen. De ontsteking wordt vervolgens tot stand gebracht door zo’n gloeiplug.  

Gloeibougie is hetzelfde als gloeiplug 

Hoe werken gloeiplugs voor een nitro motor? 

De ontsteking krijgt hij voor elkaar door een combinatie van verwarming door compressie, verwarming door een gloeibougie en het effect van het platina in de gloeibougie op de methanol in de brandstof. Het heet een gloeiplug omdat het is voorzien van een gloeispiraal. Deze produceert zoveel hitte bovenin de motor, dat de brandstof in de motor kan verbranden.  

Hoe krachtiger de brandstof bovenin de motor verbrandt, hoe meer vermogen de motor oplevert en hoe harder je gaat. Maar als hij het niet doet, kan de motor ook niet starten. Motoren hebben 3 dingen nodig om te werken: zuurstof, brandstof en een ontstekingspunt. De gloeiplug zorgt voor ontsteking door het element (dat is de kleine draadspiraal in de plug) te verwarmen. Dit wordt meestal gedaan door een 1.5V-batterij in een gloeiontsteker. Op het plaatje hieronder kun je zien waar dit ‘element’ is.  

Hoe werkt een radiografisch bestuurbare auto? >>

Sommige recentere voertuigen hebben ingebouwde batterijen die de gloeiplugs ontsteken als onderdeel van een elektrisch startsysteem. Als het element eenmaal is gestart, is er geen kracht meer nodig om het element warm te houden. Op die manier kan de gloeiplug de motor continu ontsteken. Dit is dus anders dan een bougie die ze gebruiken bij auto’s. Bougies bij auto’s ontbranden de motors door een vonk. Een gloeiplug (of gloeibougie) levert een constante hittebron in de nitro motor.   

gloeiplugs voor een nitro motor
Gloeiplug met element
Bron: rogershobbycenter.com

De brandstof van een nitro motor bestaat uit methanol. Meer over hoe een nitro motor werkt. Methanol is een soort alcohol. Het element (zie foto) is gemaakt van verschillende materialen die samen sterk zijn gemaakt om hitte en trillingen te weerstaan. Eén van deze materialen is platina. Dit is waar het allemaal om draait. Wanneer platina in contact komt met het methanol in de brandstof, ontstaat er een katalytische verbranding tussen de twee. Dit verwarmt het platina terwijl de methanol verbrandt. Dit is het systeem waarop de hele nitro hobby is gebaseerd.  

De katalytische reactie hangt af van 2 dingen: warmte en druk. Hoe heter het element is, hoe eenvoudiger het ontbrandt. Aan de andere kant: hoe hoger de druk in de verbrandingskamer, hoe eenvoudiger dingen zullen ontbranden.  

Welke gloeiplug heb je nodig voor een nitro motor? 

Zoals je misschien al weet zijn er verschillende gloeiplugs. Maar weinig hiervan worden als universele pluggen beschouwd. Het type brandstof dat je gebruikt is van invloed op de gloeiplug die je moet gebruiken. Een ander onderdeel van de nitro brandstof is natuurlijk de nitro methaan. Nitro brandstof bestaat uit olie, methanol en nitro methaan. Dit is in verschillende samenstellingen nodig. Meer over hoe nitro auto’s werken. In welk percentage nitro methaan voorkomt is van invloed op het ontstekingspunt. Met andere woorden: hoe meer nitro je gebruikt, hoe meer je het ontstekingspunt naar voren schuift.  

Wanneer je een hoger nitro gehalte gebruikt en niet overschakelt naar een koudere gloeiplug, verhoog je het ontstekingspunt. Dit heeft negatieve gevolgen voor de prestaties. Beetje ingewikkeld en onduidelijk allemaal. Over het algemeen geldt: hoe hoger het nitro percentage, hoe kouder de plug moet zijn. Hoe lager het nitro percentage, hoe warmer de plug moet zijn. Voor een warme plug wordt altijd een laag getal gegeven. Voor een koude plug wordt altijd een hoog getal gegeven. Hoe warmer de plug, des te vroeger de ontsteking. Hoe kouder de ontsteking, hoe later de ontsteking.  

Verder spelen de omgevingstemperaturen ook een belangrijke rol bij het kiezen van de juiste gloeiplug. Ik zal een voorbeeld geven: als het 15 graden is en je gebruikt een R4, gebruik dan als het warmer is een R5. Want zoals je weet, voor een koude plug wordt altijd een hoger getal gegeven. Bij koudere temperaturen is het precies andersom. Je gebruikt dan een R3 gloeiplug en bij extreme kou een R2. Zo heb je de ontsteking altijd op hetzelfde tijdstip, waardoor de motor optimaal presteert en betrouwbaar loopt.  

Vaak krijg je bij het kopen van een RC auto een gloeiplug aangeboden. Toch zijn er meer opties. Zo kun je er ook voor kiezen om te gaan experimenteren met andere gloeibougies. Zoals je weet draait het bij gloeipluggen om het moment waarop de motor begint met ontbranden. Dit moment kun je verleggen door een warmere of koudere gloeiplug te gebruiken. Door hiermee te experimenteren kun je het perfecte moment te pakken krijgen. Ik zal dit moment voor een 2-takt motor uitleggen.  

zuiger beweging met gloeiplug goed timen
De zuiger in een nitro motor
Bron: rogershobbycenter.com

Een zuiger is een onderdeel van een zuigermachine, die in een cilinder op en neer beweegt. De zuiger beweegt naar boven en naar onder. Je moet ervoor zorgen dat je de motor ontbrandt op het moment dat de zuiger net niet naar onder beweegt. Oftewel, net voor het moment dat de zuiger het bovenste punt in de zuiger heeft bereikt. De brandstof komt vervolgens volledig tot verbranding. Op die manier wordt er maximale druk uitgeoefend tijdens deze neergaande beweging. Hoe krachtiger deze neergaande beweging, hoe meer vermogen je motor geeft. En dus hoe harder je RC auto zal gaan.  

Op de afbeelding kun je de 2 situaties zien. Aan de linker kant wil de zuiger omhoog en aan de rechter kant omlaag. Herinner wat ik zei: hoe hoger het nitro percentage, hoe later het ontstekingspunt komt (of: hoe verder hij naar voren schuif). Je moet op dit moment wel een koudere plug gaan gebruiken. Als je dit niet doet ontsteek je de motor terwijl de zuiger een opwaartse beweging maakt. Door een koudere plug te gebruiken kun je het tijdstip van ontbranding verlengen. Op die manier ontsteek je de motor op het moment dat de zuiger een neerwaartse beweging maakt (bekijk de rechter tekening op de afbeelding).

Warme gloeiplug: tijdstip van ontbranden vervroegen 
Koude gloeiplug: tijdstip van ontbranding verlaten 

Hoelang gaat een gloeiplug mee? 

Een gloeiplug heeft geen oneindig leven. Je zult hem regelmatig moeten vervangen. Ik raad je daarom aan om meerdere gloeipluggen bij je te hebben. Zo heb je altijd nog een reserve achter de hand die je kunt gebruiken. Hoelang je gloeiplug meegaat hangt vooral af van de afstelling van je motor. Als je de motor goed afstelt kan de gloeiplug een stuk langer meegaan. Een duidelijk antwoord geven op deze vraag is niet zo simpel. RC gloeiplugs kunnen 10 minuten meegaan, maar ook een jaar. Veel langer dan een jaar hoef je niet te verwachten. Je zult het vanzelf merken als de auto niet meer reageert.

Over het algemeen kan een gloeiplug een paar tanks mee. Oftewel een paar keer de inhoud van een tank. Zorg er in ieder geval voor dat je gloeiplug minimaal 1 tank meegaat. Gaat hij korter mee, dan doe je iets fout. Waarschijnlijk zul je dan de motor beter moeten afstellen. Een gloeiplug kan ook 1 gallon meegaan. 1 Gallon staat gelijk aan ongeveer 3.8 liter. Zorg er dus voor dat je het afstellen van de motor goed onder controle hebt, anders kan de prijs aardig oplopen. Een gloeiplug kost slechts een paar euro tot een tientje, maar je koopt er al snel meerdere. Het afstellen van de motor is gelukkig helemaal niet zo moeilijk, je moet het alleen weten.  

Het kan ook misgaan als er iets met de gloeiplug zelf aan de hand is. Hieronder leg ik uit hoe een gloeiplug eruit moet zien. Ook kom je erachter wanneer er iets mis is. 

  • De gloeidraad heeft een mooie glanzende zilveren kleur en een mooi recht gevormde spiraal. De eerste ring die zichtbaar is op de plug mag zwart zijn.  
  • Als de gloeidraad helemaal donkergekleurd is, dan zal hij niet werken. Een oorzaak hiervan is het te lang stil laten staan, waardoor nitro en vocht inwerken. Het kan ook zijn dat je de verkeerde brandstof gebruikt.  
  • De gloeiplug is ook niet meer goed als de gloeispiraal een doffe zilveren kleur heeft. Dit kan komen door een te hoge compressie of (vaak) een arme afstelling.  
  • Pas op ook dat je gloeispiraal niet vervormd is, maar sluit vuiligheid in de motor ook niet uit.  

Conclusie 

Het gebruik van een gloeiplug starter is erg belangrijk. Zonder een gloeiplug kun je een nitro motor simpelweg niet starten. Er zijn dus geen andere opties. Ze werken vrij eenvoudig, maar toch moet je op een paar belangrijke punten letten. Zorg dat je gloeiplug in goede staat is en de motor goed staat afgesteld. Zonder een goed afgestelde motor heb je een hoop nieuwe gloeiplugs nodig. Dit kan vervolgens hoog in de kosten oplopen.  

Zorg ook dat je de goede gloeiplug gebruikt. Hierdoor kan je RC auto optimaal presteren. Toch zijn er ook mogelijkheden om te experimenteren. Als je gaat experimenteren is er wel een kans dat je gloeiplug het niet zolang gaat overleven. Houd hier dus rekening mee.  

Al met al kun je toch aardig lang met een gloeiplug meegaan. Als je gloeiplugs meerdere keren moet vervangen nadat je 1 tank hebt gebruikt, dan is er iets mis. Je zult de motor dan waarschijnlijk beter moeten afstellen. Voor meer informatie kun je altijd nog naar een RC winkel gaan. Zij zullen je vast helpen en goede informatie geven. Je kunt ook naar een Rc circuit gaan. Daar zijn genoeg mensen die er verstand van hebben. Overigens hebben ze genoeg ervaring. Dit is uiteindelijk het belangrijkst op dit gebied. Iedereen heeft weer een andere ervaring.  


Scroll naar top